NI NANI ANAONGOZA VENEZUELA SASA ?

 

Wengi waliokuwa wakiangalia mkutano wa habari wa Rais wa Marekani, Donald Trump, Jumamosi, walitarajia kusikia maelezo ya kusisimua kuhusu jinsi vikosi vya Marekani vilivyochukua kiongozi wa Venezuela, Nicolás Maduro, katika shambulio la alfajiri.

Hata hivyo, tukio lililoshangaza zaidi lilitokea wakati Trump alipotangaza kuwa sasa, baada ya Maduro kukamatwa, Marekani itakuwa “inadhibiti” Venezuela "hadi pale tutakapoweza kufanya mpito salama wa uongozi, sahihi na wa busara."

Katika maendeleo mengine yasiyotarajiwa, aliongeza kuwa Waziri wa Mambo ya Nje, Marco Rubio, alikuwa amezungumza na Makamu wa Rais wa Maduro, Delcy Rodríguez, ambaye alisema kuwa kimsingi yupo tayari kufanya kile wanachokiona kinakubalika ili kuifanya Venezuela kuwa kubwa tena.

Hata hivyo, Rodríguez alionekana kutokuwa na ushirikiano mkubwa katika mkutano wake wa habari baadaye, ambapo alikosoa kukamatwa kwa Maduro kama kiziizi na kusisitiza kuwa Venezuela haitakuwa koloni.

Kutokana na ujumbe huu wa kutoendana, wengi wanauliza ni nani sasa anayeongoza Venezuela.

Kwa mujibu wa katiba ya Venezuela, ni jukumu la makamu wa rais kuchukua madaraka endapo rais hayupo.

Kwa hivyo, kwa taswira ya mambo, uamuzi wa Mahakama Kuu ya Venezuela kwamba Delcy Rodríguez ndiye rais wa muda wa nchi hiyo unaonekana kama hatua ya kimaelezo.

Hata hivyo, wengi wa wachunguzi wa Venezuela walitarajia matokeo ya moja kwa moja ya uingiliaji wa Marekani yaonekane kwa njia tofauti.

Marekani na nchi nyingi nyingine hazikumtambua Nicolás Maduro kama rais halali wa Venezuela, baada ya kudai kuwa uchaguzi wa 2024 ulikuwa wa udanganyifu.

Maduro alitangazwa kuwa rais na Baraza la Uchaguzi la Venezuela (CNE), lenye wadau waliokuwa watiifu kwa serikali.

Hata hivyo, CNE haikutoa hesabu za kina za kura kuthibitisha dai hilo, na nakala za hesabu zilizokusanywa na upinzani na kupitiwa na Carter Center zilionyesha kuwa mgombea wa upinzani, Edmundo González, alikuwa ameshinda kwa uwiano mkubwa.

Edmundo González alimwakilisha María Corina Machado baada ya yeye kuzuiwa kugombea katika uchaguzi.

Kwa kuzingatia hilo, Marekani na nchi zingine walimtambua González kama rais aliyechaguliwa.

González, mwanadiplomasia aliyena umaarufu kidogo, alikuwa na msaada wa kiongozi mashuhuri wa upinzani, María Corina Machado, ambaye aliwekwa kwenye kadi ya uchaguzi badala yake baada ya kuzuiawa kushiriki na maafisa wa serikali ya Maduro.

Baada ya vikosi vya usalama kushinikiza upinzani baada ya uchaguzi, González alikimbilia uhamishoni Hispania na Machado kujificha ndani ya Venezuela.

Kwa miezi 18 iliyopita, wamekuwa wakimshawishi Maduro ajiuzulu na kuomba msaada wa kimataifa kwa sababu yao, hasa kutoka Marekani.

Umaarufu wa Machado uliongezeka baada ya kushinda Tuzo ya Amani ya Nobel kwa mapambano yake ya kupata mpito wa haki na amani kutoka kwa utawala wa kiimla kwenda demokrasia nchini Venezuela.

Baada ya umaarufu na utambulisho alioupata baada ya safari hatari kutoka sehemu yake ya kujificha hadi Oslo kukubali tuzo hiyo, wengi walidhani kuwa hali yoyote baada ya Maduro ingetokea ingemwona akirudi nyumbani kuiongoza nchi pamoja na Edmundo González.

Machado mwenyewe alichapisha barua kwenye mitandao ya kijamii baada ya kukamatwa kwa Maduro akitangaza kuwa "saa ya uhuru imefika." Aliandika: "Leo tuko tayari kutekeleza wingi wetu na kuchukua madaraka."

Rais wa Marekani alishtua waandishi wa habari aliposema kuwa María Corina Machado hana "uungwaji mkono wala heshima" ya kuongoza Venezuela.

Trump alisema timu yake haikuwa imezungumza na Machado baada ya mashambulio ya Marekani, lakini Marco Rubio alikuwa amezungumza na Delcy Rodríguez.

Kauli ya Trump inaonyesha kwanini utawala wake sasa unaona Rodríguez kama makamu mwaminifu wa Maduro – angalau kwa sasa.

Trump alilitaja usemi wa Rodríguez kuwa "tutafanya chochote mnataka," na kuongeza kuwa "kweli hana chaguo jingine."

Kwa kuwa mzunguko wa ndani wa Maduro bado unaonekana kuwa na madaraka, maafisa wa Marekani wanaweza kufikiri kuwa njia rahisi zaidi ya mpito itakuwa ni kumruhusu mtu kutoka serikali iliyopo kuchukua madaraka.

Mara Rudman, aliyewahi kuwa afisa wa juu wa usalama wa taifa, chini ya Clinton na Obama alisema:

"Wanafikiri wanaweza kupanga mpango unaofanana na ulinzi wa nchi badala ya kuingia ardhini na kudhibiti shughuli za kila siku za nchi." Alielezea mbinu hiyo kuwa isiyokuwa na mfano katika nyakati za kisasa.

Katika mkutano wake wa habari, Trump alisema kuwa Marekani ilikuwa "tayari kufanya shambulio la pili na kubwa zaidi endapo italazimika," jambo linaloelezea kwanini anadhani Rodríguez hana chaguo bali kufanya kile Marekani inataka.

Delcy Rodríguez mara nyingi alionekana kwenye matukio akiwa bega kwa bega na Nicolás Maduro pamoja na mkewe, Cilia Flores.

Kweli, Rodríguez alionekana akiwa amezungukwa na baadhi ya viongozi wenye nguvu zaidi katika mzunguko wa ndani wa Maduro masaa machache baada ya rais kukamatwa, ikionyesha kuwa amepata msaada wao.

Waliomzunguka walikuwa kaka yake Jorge Rodríguez, rais wa Bunge la Taifa, Waziri wa Mambo ya Ndani Diosdado Cabello, Waziri wa Ulinzi Vladimir Padrino, na kamanda mkuu wa vikosi vya silaha Domingo Hernández Lárez, miongoni mwa wengine.

Hii ilifurahisha maafisa wa Marekani waliokuwa na wasiwasi kuwa kukamatwa kwa Maduro kungepelekea mapigano ya kudhoofisha madaraka kati ya mzunguko wake wa ndani.

Hata hivyo, ujumbe wa Rodríguez kwa Marekani haukupendeza kwa Marekani.

Alisisitiza kuwa "kuna rais mmoja tu nchini Venezuela, na jina lake ni Nicolás Maduro," na akaelezea kukamatwa kwake kama "utekaji nyara." Aliongeza: "Hatutakuwa koloni ya milki yoyote tena," na ahadi yake ni "kuidhibiti" Venezuela.

Ingawa hakusikika kama mtu aliyeelezewa na Trump kuwa "yuko tayari kufanya kile Marekani inataka," kuna uvumi kuwa alitumia kauli za kitaifa ili kuweka wafuasi wa karibu wa Maduro upande wake.

Akiulizwa kuhusu msaada wa Trump kwa Rodríguez na kauli zake, Marco Rubio aliiambia CBS Jumapili, Marekani itafanya tathmini kulingana na matendo yake, sio maneno.

"Je, najua ni maamuzi gani watu watafanya? Hakika sijui,” anaongeza, akionekana kudokeza hana uhakika na Rodríguez's kufanya kazi na Marekani kama Trump yupo.

Lakini kile alichosisitiza zaidi ni Marekani kuwa tayari kushinikiza serikali ya muda ya Rodríguez's.

Aliongeza: "Ninajua hili, endapo hawatafanya maamuzi sahihi, Marekani itadumisha njia kadhaa za kuhakikisha maslahi yetu yanaendelea kulindwa, ikiwa ni pamoja na ukaguzi wa mafuta uliopo."

Rubio pia aliambia ABC News kuwa uchaguzi mpya unapaswa kufanyika Venezuela, akisisitiza kuwa "serikali itaundwa kupitia kipindi cha mpito na uchaguzi wa kweli, ambao bado hawajawahi kuwa nao."

Aliongeza kuwa uchaguzi huo utachukua muda: "Kila mtu anauliza, kwanini saa 24 baada ya kukamatwa kwa Maduro, bado hakuna uchaguzi uliopangwa kesho? Hiyo ni upuuzi."

John Bolton, aliyefanya kazi kwenye mipango ya kuondoa Maduro wakati akiwa mshauri wa usalama wa taifa wa Trump, alikaribisha operesheni ya kijeshi na kukamatwa kwake.

Hata hivyo, mkosoaji wa Trump aliambia BBC kuwa ni vigumu Rodríguez kukubali kuungama kwa Marekani, hasa ikizingatiwa kuwa utawala bado unaungwa mkono na China, Urusi, na Cuba.

“Jambo la busara ni kuangusha kilichobaki cha utawala wa Maduro na kuweka upinzani madarakani hadi uchaguzi huru na wa haki ufanyike. Wana watu wenye uwezo wa kuendesha serikali ya muda huku uchaguzi ukiandaliwa.”

Mazungumzo kuhusu uchaguzi mpya bila shaka yatatamausha si tu Machado na González bali pia Wavenezuela waliowachagua, ambao wamedai kura zao ziheshimiwe.

Upinzani umedai kuwa uchaguzi huru hauwezekani hadi taasisi kuu zinazohusika zirekebishwe kwani zina vitengo ambavyo vinaunga mkono Maduro, jambo litakalochukua muda.

Kwa muda mfupi, Venezuela inaonekana kudhibitiwa na Delcy Rodríguez na mzunguko wa ndani wa Maduro, mradi tu wanakidhi matarajio ya utawala wa Trump.

Muda gani hali hiyo itadumu utategemea kama Rodríguez ataweza kupata njia ya kati kati ya kukidhi matakwa ya Trump na masilahi ya wafuasi wa Maduro. Huenda akajikuta njia panda.